Diyanet Çocuk Dergisi Eylül 2001

Sağlığımız

Sıcak Çarpması
Sevgili çocuklar; okulların tatil olması ve sıcak yaz günlerinin başlamasıyla hepiniz çeşitli amaçlarla sıcağı maruz kaldınız. Güneşin, insan vücuduna bir çok yararı olduğu gibi, fazla güneşte kalındığı zaman bazı zararları da olabilir. Şimdi sizlerle güneşte fazla kalındığı zaman insan vücudunda ne gibi değişiklikler ve hastalıklar olabilir, onları tanıyalım ve güneş çarpmasından korunalım.
Vücudumuzun normal ısısı 36.5 – 37.Cº dir. Bu ısı düzeyi beyindeki termoregülasyon (ısı ayarlama) merkezi tarafından ayarlanır. Dış şartların değişmesi halinde bile merkezi sağlıklı bir kişide vücut ısısı aynı kalır, yüksek veya düşük vücut ısısı organizmanın faaliyelerini bozar. Güneş, sanayi fırınları, yangınlar vb. termoregülasyon merkezini etkileyerek vücut ısısının ayarını bozarlar. Vücut bu durumda ısı kaybetmez ve ısıyı sürekli biriktirir. Yüksek ateş olur. Yüksek ateş ise öncelikle merkezi sinir sistemini harap eder. Örneğin; havale, beyin kanaması gibi, burun kanamaları da yapabilir.

Güneş çarpmasının belirtileri:
Uzun zaman güneşli ortamda kalanlarda oluşur. Ani başlayan baş ağrısı, bulantı, kusma, kırmızı ve sıcak bir cilt olur. Terleme yoktur. Baş dönmesi ya da baygınlık olabilir. İleri durumlarda ağrılı kas krampları olabilir. (Özellikle bacaklarda ve karın bölgesinde) yukarıdaki belirtilerin birisi yada bir kaçına rastladığımız zaman hemen güneş çarpmasına karşı önlem almalıyız. Güneş çarpmasında yapılacak davranışlar: Güneşte fazla kalan kişi önce serin bir yere alınır. Soğuk içecekler içirilir. Soğuk suyla ıslatılmış bezler, başına, koltuk altlarına, ense arkasına konur. Bezler ısındıkça değiştirilir. Ayaklarda ağrı varsa masaj yapılır. Koltuk altı bezler soğumuş olacağından derece ağızdan alınır. Ateş 37, 38 Cº ye ininceye kadar soğuk uygulamaya devam edilir. Baş dönmesi gibi şikayetleri azalınca soğuk duşa girilir. Güneş çarpmalarından sonra burun kanaması da olabilir.

Burun kanaması;
burnun her iki bölümünde veya genellikle tek taraflı olur. Burnu kanayan kişi oturtulur. Baş öne eğilir, Kanayan burun deliği, burnun sert bölümü ve parmak arasında sıkıştırılır. Ağızdan nefes alınır, asla sümkürülmez. Bu işlem el hiç oynatılmadan 5- 10 dakika öylece tutulur. Kanama bu süre sonunda hâlà durmamışsa doktora başvurulur. Hepinize sağlıklı günler dileklerimizle hoşçakalın.