Yurdumuzdan
Bir Köşe
BALA
Kafkasların Rus idaresine geçmesiyle, Kafkas dağlarında yaşayan
Türkler buralardan göçüp Anadolu'ya gelmiş, yerleşim yeri olarak
Anadolu'nun yüksek yerlerini seçmişlerdir. Bir grup Kafkas göçmeni
de şimdi Bâlâ olarak bilinen ilçemize gelerek burada Kartal Dağına
yerleşmişler ve Kartaltepe adını vermişlerdir.
İlk kurulduğu yıllarda Kartaltepe adını alan Bâlâ ilçesi, daha
sonraları Hamidiye adını almıştır. Bu ad o yıllarda Osmanlı Devletinin
başında bulunan Abdülhamit Hana, ithafen verilmiştir. Daha sonraları
çevreden gelenlerle nüfusu çoğalan Hamidiye, bucak merkezi olmuştur.
Bâlâ önceleri merkez olan Karaali'ye bağlı iken, 1887 de merkezlik
Karaali'den alınıp Bâlâ'ya verilmiştir.
Bâlâ Ankara'nın en eski ilçelerinden birisidir. Önceleri çok geniş
bir araziye sahip olan Bâlâ; Hasanoğlan, Elmadağ gibi yerleşim
yerlerini de kendi sınırları içerisinde bulunduruyordu.
Bâlâ çevresinde en eski yerleşim yeri önceleri merkez olan Karaali
Kasabası'dır. Bu kasabanın kuruluşu 650 yıl öncelerine dayanmaktadır.
Bâlâ ilçesi; Kırşehir'in Kaman ilçesi, Kırıkkale ili Karakeçili
ilçesi, Ankara'nın Elmadağ, Çankaya, Gölbaşı, Haymana, Şereflikoçhisar
ve Konya ili kulu ilçeleri ile çevrilmiş geniş ve düz bir araziye
sahiptir.
Bâlâ ilçesi; Ankara'nın yüksek yaylalarından biri olan, Kartal
Yaylası üzerinde kurulmuştur. Bâlâ'nın geniş ovaları olmamakla
birlikte, arazisi tarıma elverişli topraklardan oluşmaktadır.
Küre Dağı, Paşa Dağı, Dede Dağı, Kartal Dağı, Beynam Dağı Bâlâ'nın
başlıca yüksek dağlarıdır.
Bâlâ ilçesinin en önemli akarsuları Kızılırmak ve Elmadağ'dan
doğup Kızılırmağa karışan Balaban çayıdır. Kızılırmak üzerinde
bulunan Kesikköprü Barajı; hem sulama, hem de enerjide kullanılan
barajlarımızdandır. Yüzölçümü 2.830 km2 ,nüfusu köyler dahil 41
bin civarında olup; okur- yazar oranı, lise ve yüksek öğrenim
durumu oldukça yüksektir.
Bâlâ ilçesine bağlı, 3 kasaba ve 56 köy vardır. İlçe merkezinde
4 mahalle, Kesikköprü Kasabasında 2 mahalle, Afşar Kasabasında
3 mahalle ve Karaali Kasabası'nda 2 mahalle, muhtarlığı bulunmaktadır.
Köylere bağlı mezra olmayıp, Ergin ve Tepe köylerine bağlı sürekli
yerleşim halinde yaylalar mevcuttur.
İlçemizin dağlık kesiminde alçı taşı çıkmaktadır. Bu alçı taşları
çeşitli firmalarca işletilmekte olup, ilçemizden ülkemizdeki alçı
fabrikalarına ve çimento fabrikalarına gönderilmektedir.
Kesikköprü Kasabası'ndan demir madeni hammaddesi çıkarılmakta
olup, yıllık maden rezervi 180.000 ton civarındadır. Üretilen
madenler Kırıkkale'den demir yolu ile Karabük demir çelik fabrikalarına
gönderilmektedir.
İlçe merkezi dahil 56 yerleşim biriminde yaklaşık olarak tarım
alanlarının dağılımında 5500 çiftçi ailesi mevcut olmakla birlikte,
ilçe genelinde toplam arazi varlığı 2.321.000 dekardır. Halkın
en önemli geçim kaynağı tarım, hayvancılık ve ticarettir. Hayvancılığın
her türü yaygın bir şekilde yapılmaktadır.
Buğday ve Arpa haricinde nadasa bırakılan arazilerin bir bölümüne,
2. ürün olarak yağlık ve eğlencelik ayçiçeği, yeşil mercimek,
nohut, fasulye, şeker pancarı, kavun ve karpuz ekimi yapılmaktadır.
Yıllık üretimde dekar başına ortalama 325 kg. buğday, 180 kg.
arpa ürünü alınmaktadır.
İlçe merkezinde çeşitli küçük esnaf kuruluşları ve ticaret haneler
mevcuttur. Sanayi alanında fazla gelişme olmamakla birlikte küçük
çapta atölyeler mevcuttur. İlçe merkezinde haftanın Salı günleri
pazar kurulur. Pazarda ilçe dışından getirilen sebze ve meyveler
ile birlikte sulanabilen köylerimizde üretilen sebze ve meyvelerde
satılmaktadır. Ayrıca hayvan pazarı da kurulur. Üreticiler burada
hayvan alım satımı yaparlar.
İlçe merkezinden ve köylerimizden çok sayıda, Ankara'ya göç öden
kişiler; manifaturacı, konfeksiyoncu, kuyumcu, oto alım satım
ve galericisi ticari faaliyetlerini Ankara' da göstermektedirler.
İlçede kurulu mülkiyeti belediyemize ait un fabrikası bulunmakta
olup; yıllık 3000 ton kaliteli ekmeklik un işleyerek, çevre il
ve ilçelerdeki ekmek fabrikalarına satış yapılmaktadır. Fabrikanın
un işleme kapasitesi 36.000 tondur.
Son olarak Bâlâ'da; her yıl Haziran ayının son hafta sonu "Hasat
Bayramı" yapılmaktadır. Şenliklere yörenin ileri gelenleri,
sanatçılar katılmakta olup, yağlı güreş ve cirit oyunları düzenlenmekte,
konuklara yöresel yemekler ikrâm edilmektedir.
