Gezelim
– Görelim
GEREDE
Yurdumuzun
Batı Karadeniz Bölgesi’nde yaylaların eteğinde, E-5 karayolu kenarında
güzel bir şehir olan Gerede, bağlı bulunduğu Bolu İli’nin doğusunda,
1255 km2 yüzölçümlü şirin bir ilçesidir. Sınırları güney doğuda
Ankara İli’nin Kızılcahamam ve Çamlıdere ilçeleri, kuzey doğuda
Karabük İli’nin Eskipazar İlçesi ve Çankırı İli’nin Çerkeş İlçesi,
güney batıda Bolu İli’nin Dörtdivan, kuzeyde Mengen, batıda da
Yeniçağa ilçeleriyle çevrilidir.
İç
Anadolu Bölgesi’nin Batı Karadeniz’e geçit verdiği bir konumda,ortalama
1300 metre yükseklikte, arazi yapısı dalgalı, etrafı ormanlarla
kaplı, dağlarla çevrili, sert iklimli, bol yağışlı bir ova şeklindedir.
Kuzeydeki dağlık alanın 1600-1800 metre yüksekliklerinde, düz
şeritler halinde Gerede yaylaları yer almaktadır.
Nüfusu:
Köyler dahil 47 bin civarındadır.
Kuruluşu:
İlk çağda Anadolu’da medeniyet kurmuş Bitinyalı’lar devrine dayanır.
Sırasıyla Bitinyalı’lar, Firigyalı’lar, Lidyalı’lar, İranlı’lar,
Makedonyalı’lar, Romalı’lar ve Bizanslı’lar idaresinde varlığını
devam ettirmiştir.
Müslüman
Türkler’in eline geçtikten sonra bu günkü yerinde bir uç beyliği
şeklinde yeniden kurularak, Oğuz Türkleri tarafından iskan edilmiştir
(1197). Uç beyliği döneminde yarı bağımsız bir şekilde Büyük Selçuklular,
Anadolu Selçuklular’ı ve İlhanlılar’a bağlı olarak, osmanlılara
geçmeden önce bir müddet müstakil beylik olarak yaşadı. I. Alaaddin
Keykubat(1219-1237).zamanında Gerede, Anadolu Selçuklu Devleti’ni
meydana getiren 21 eyaletten biri idi.
Yıldırım
Bayezit Kastamonu’ya ilerlerken Gerede’yi Osmanlı.topraklarına.kattı
(1395). 1692 yılında Bolu sancağına bağlı Subaşılık haline getirildi.
1812 yılında 19 kazanın birleştirilmesiyle Bolu-Safranbolu birleştirilerek
mutasarrıflık kurulmuş ve Gerede bu yönetim içinde kaza merkezi
olarak yer almıştır. 1864 yılından 1870 yılına kadar nahiyelik
dönemi yaşadı.1870 yılında Bolu sancağına bağlı olarak kurulan
5 kazadan biri de Gerede’dir. Nahiyeleri de Mengen ve Çağa’dır.
1923 yılında vilayet olan Bolu’nun Düzce, Mudurnu, Göynük ile
birlikte 4 kazasından biri haline gelmiştir.
Tarihî
ve Turistik Yönü: Eski adı Ramazan Dede olan ve Atatürk’ün Bolu’ya
giderken Gerede’ye uğradığında, çam ağaçlarının altında esen rüzgârla
serinlediği için, adının “Esentepe” olmasını istediği ve o günden
bu yana “Esentepe” olarak anılan bir dinlenme mekânı vardır. Burası
şehrin 1,5 km. kuzeyinde 1300 m. yükseklikte tüm ilçeye hakim
manzarası olan, yaşları yüzyıllara varan çam ve köknar ağaçlarının
sadece buraya has bir görünüm, koku ve güzellik verdiği mesire
yeridir. Mini Marmara denizi şeklindeki havuzuyla belediye çay
bahçesi, nostaljik kır lokantası, üç yıldızlı Esentepe Turistik
Oteli, futbol sahası ve eşsiz tabiat güzellikleri, tertemiz havası,
pırıl pırıl gökyüzü ile son yıllarda yerli ve yabancı turistlerin
ve kamp yapmak isteyen spor kulüplerinin ilgi odağı haline gelmiştir.
Hacı
Emin Efendi Camii, Yıldırım Bayezit Camii, Aşağı Tekke Camii,
Yukarı Tekke Camii, Ramazan Dede Mezarı, Hacı Ayenler Çeşmesi,
Asar Kalesi, Keçi Kalesi, Kiliseli Han, Yıldırım Bayezit Hamamı,
Çalar Saat ve Kulesi, Kemer Köprü, gezip görülmesi gereken yerlerdir.
Ticarî..Yönü:
Geçmişte Gerede, İpek Yolu tüccarlarının konaklama yeri olmuştur.
İpek Yolu’nun önemini yitirmesiyle kapalı ekonomi faaliyeti içinde,
halkın kendi ürettikleriyle yaşadığı bir haldeyken, Ankara-İstanbul
ve Doğu Karadeniz kara yollarının faaliyete geçmesiyle ekonomik
hayatta da canlanma başlamıştır. Son yıllarda köylerden şehirlere
olan göç, yeni iş yerlerinin açılması, konut yapımının artması,
ulaşım araçlarının artması etkisini göstermiş, yeni çalışma alanlarına
ihtiyaç duyulmuştur.
Çalışma
Sahaları: Tarım, hayvancılık, orman işçiliği, küçük ticarethanelerdir.
Gerkonsan
deri imalat sanayii ve oto bakım onarım sanayii tesisleri, önemli
sanayi kuruluşları olarak görülmektedir. Deri imalathaneleri en
eski ve en önemli iş yerleridir. Yaklaşık 120 işyerinde, 450 esnaf
tarafından üretilen deriler İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep,
Konya, Bursa gibi büyük merkezlerden gelen tüccarlar tarafından
alınmaktadır.
Önemli
ticarî faaliyetlerden biri de yılda iki defa eylül ayında kurulan
ve Türkiye’de sayılı büyük panayırlardan biri olan, Gerede Hayvan
ve Emtia Panayırıdır.
Yöresel
Yiyecekler: Etli makarma, höşmerim, tirit, kaşık ve şak şak helvası,
kül kömeci, patatesli köysomunudur.
İklim
Yapısı: Batı Karadeniz iklim kuşağı içerisinde yer alır. Kışlar
soğuk ve bol yağışlı, yazlar serindir. Havası ve suyu temizdir.
Çevre kirliliğinin olmadığı, bol güneşli bir atmosfere sahiptir.
İstanbul-Ankara
arası yolculuk yapanların çoğu Gerede’yi, ziyaret etmeden gitmezler.
Bir gün sizin de Gerede’ye yolunuz düşerse, yukarıda isimlerini
sıraladığımız sayısız güzelliklerle buluşmanız dileğiyle...
