umhuriyetin 80. yılı kutlamalarının devam etti-

ği şu günlerde, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 80.

kuruluş yılını da kutlamaktayız. Başkanlık,

88.522 kadrosuyla yurt içinde il, ilçe, kasaba ve köyler-

de; müftülükler, eğitim merkezleri, Kur'ân kursları ve

camiler olarak; Avrupa’dan Asya’ya, Amerika’dan

Avustralya’ya kadar soydaş ve vatandaşlarımızın bulun-

duğu ülkelerde din hizmetleri müşavirlikleri ve ataşelik-

lere bağlı camiler olarak teşkilâtını geliştirmiştir.

Diyanet İşleri Başkanlığı, yurt içinde ve yurt dışında

paneller, sempozyumlar, istişare toplantıları ve şûralar

düzenleyerek güncel dinî meseleleri tartışmaya açmak-

ta ve çözüm önerileri geliştirmektedir. Başkanlığın yü-

rütmekte olduğu eğitim hizmetleri, bilimsel veriler

doğrultusunda yeniden yapılandırılmaktadır.

Diyanet İşleri Başkanlığı, kuruluşundan itibaren ya-

yın faaliyetlerine de ayrı bir önem vermiştir. Bu amaç-

la Başkanlık kitap, dergi ve süreli yayınların yanı sıra,

sesli ve görüntülü yayınlarla da vatandaşları bilgilendir-

meyi kendisine görev edinmiştir. Bu bağlamda güncel

konulara yönelik, yayın ve kitap projelerini uygulama-

ya koymuştur.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yapısı, işleyişi ve devlet

kuruluşları içerisindeki konumu itibariyle yurt dışında

pek çok araştırmacı ve idarecinin ilgisini çekmekte ve

Başkanlığımız yürüttüğü din hizmetleri konusunda ör-

nek alınmaktadır.

Başkanlık, tüm bu hizmetleri yerine getirirken, bir

taraftan üniversitelerde oluşan akademik birikimi, di-

ğer taraftan da teşkilâtın her kademesinde çalışan per-

sonelinin tecrübelerini sosyal hayata yönelik bir düz-

lemde bir araya getirmek suretiyle topluma aktarmayı

amaçlamaktadır. Bilgiye dayalı, ahlâk eksenli bir din-

darlık anlayışının yaygınlaşması, Başkanlığın temel he-

deflerindendir. Milletçe dayanışmayı ve bütünleşmeyi

amaç edinen Diyanet İşleri Başkanlığı, her türlü siyasî

görüş ve düşüncenin üstünde kalarak, dinimizin birlik,

beraberlik, fedakârlık ve yardımlaşma gibi yüce pren-

siplerini halkımıza benimsetmek, insanî, manevî değer-

lere ve millî ülkülere bağlılıklarını sağlamak için başarı-

lı, etkin ve yaygın bir din hizmeti sunmaya gayret et-

mektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, kendisine yüklenilen

görev ve sorumlulukları yerine getirirken üç önemli

özelliği dikkatleri çekmektedir.

Her şeyden önce Diyanet İşleri Başkanlığı bir kamu

kurumudur. Ancak Diyanet’in bu özelliği yapısal bir an-

lam ifade etmektedir. Kurum olarak devletin bir parça-

sı olması, din ile devletin birbirine müdahalesi anlamı

taşımamaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi’nin, Di-

yanet İşleri Başkanlığı’nın devlet kurumu olarak varlığı-

nın anayasaya aykırı olmadığı yönündeki kararı da bu

gerçeği teyit etmektedir.

Diğer yandan, Diyanet İşleri Başkanlığı hizmet po-

litikalarını belirlerken, bilimsel faaliyetler yürütürken,

dini bilgiyi yorumlayıp topluma sunarken tamamıyla

bağımsız hareket etmektedir. Bunu yaparken herhan-

gi bir dış tesir söz konusu olmaksızın en uygun tercihi

yapmakta ve ideal çözümü üretmek için yoğun gayret

sarf etmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın en önemli üçüncü

özelliği ise Türkiye’deki demokratik yapının bir sonucu

olarak sivil kurum olmasından ileri gelmektedir.Her

şeyden önce Başkanlığımız vatandaşlarımızın dinî ihti-

yaçlarını karşılamak amacıyla kurulmuş bir kurumdur.

Bu sebeple din hizmetini sunarken ve toplumu dini ko-

nularda bilgilendirirken, toplumun temayüllerini ve

eğilimlerini göz önünde bulundurmaktadır. Bu görevi

yerine getirirken, diğer din ve inançları hedef alarak

yorum ve uygulama yapmaktan kaçınmaktadır.

Esasen yukarıdan beri ifadeye çalıştığımız bu husus-

lar, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hizmet politikasını, ya-

pısını ve fonksiyonlarını da ortaya koymaktadır. Bunla-

ra belki bir nokta daha ilâve edilebilir ki, o da Diyanet

İşleri Başkanlığı’nın ruhanî bir kurum, personelinin de

ruhanî önderler vasfına haiz kişiler olmadığıdır. Bunun-

la birlikte, Kurumun büyük bir otorite, güç ve saygınlı-

ğı söz konusudur. Bu ise, Başkanlığın, İslâm’ın sahih te-

mel kaynaklarından alıp sunduğu bilginin doyurucu ve

doğruluğundan ileri gelmektedir.

başyazı

Prof. Dr. Ali Bardakoğlu

Diyanet İşleri Başkanı

DİYANET AYLIK DERGİ MART 2004

C