|
İçinde yaşadığımız son yüzyılda İslâm dünyası da dahil farklı
kültür ve medeniyetlerin hızlı bir etkileşim ve değişim
süreci yaşadığına, bunun da genelde Batı merkezli bir
dönüşüm ve kültürel değişim şeklinde cereyan ettiğine
şahit olmaktayız. Ekonomik ve sosyal değişimlerin
yanında kültürel ve entelektüel özellikleri ağır basan
bu değişim sürecinin insanlar üzerindeki en büyük
tesirlerinden biri de kavramlar ve değerler üzerinde
olmaktadır. Batıda pozitif bilimlerdeki gelişimler ve
ona bağlı olarak modernitenin kültürel etkileri devam
etmekte, hatta az gelişmiş ve fakir ülkelerde tahripkâr
olmakta, kültürel yabancılaşmaya ve özgüven kaybına yol
açmaktadır. Gerek bu ortamın gerekse sahip olduğumuz
zengin kültürel, manevî ve dinî mirasa dair bilginin
zayıflamasının sonucu olarak ortaya çıkan kavram
kargaşasının, farklı nesiller ve sosyal gruplar
arasındaki iletişim kopukluğunun, güven kaybının ve içe
kapanmanın da en büyük amilidir. Din ile, özellikle
İslâm Dini ile ilgili temel kavramların alfabetik bir
tarzda işlenerek eser halinde yayınlanması; millet
olarak huzur, güven ve istikrar içinde yaşamamız, birlik
ve bütünlüğümüzü korumamız, fikir birliğini ve
bilgilenmeyi sağlamamız açısından büyük önem arz
etmektedir. Asgarî müşterekler üzerinde birleşme
noktasında “ansiklopedik” sözlüklerin önemli bir
ihtiyacı karşılayacağı izahtan vârestedir.
İslâm kültür tarihinde, kavramları konu edinen “ta’rifat”, “kâmus”
ve “müfredât” başlıklı eserlerin yazımı, çok eskilere
dayanmaktadır. Ragıb el-Isfehânî’nin Müfredât’ı, Seyyid
Şerif Cürcânî’nin Ta’rifat’ı, Ebu’l-Beka’nın Külliyyat’ı
ve İbn Ebi’d-Dünya’nın risaleleri bunların
meşhurlarındandır.
Kavramların yalnız bilim açısından değil, düşünme ve mantıkî
muhâkeme açısından da önemli olduğu aşikârdır. Doğru ve
isabetli düşüncenin alt yapısını ancak doğru anlaşılan
ve doğru ifade edilen kavramlar oluşturur. Kavramlara
hakim olmak eğitim ve öğretim açısından da büyük önem
taşımaktadır.
İşte elinizdeki eser, bu düşüncenin bir ürünü olarak ortaya
çıkmıştır. Âdeta küçük bir ansiklopedi mahiyetinde olan
eserde dinî kavramlar, ilmî bir üslûp ve anlaşılır bir
dil ile kaleme alınmış ve geniş bir topluluğa hitap
etmesi hedeflenmiştir.
Böyle bir eserin hazırlanması, 25-29 Temmuz 2000 tarihleri arasında
Saraybosna’da düzenlenen “Avrasya İslâm Şûrası
Teşkilatı” toplantısında dile getirilmiş ve bir öneri
olarak karara bağlanmıştır. Bunun üzerine eserin telifi,
Doç. Dr. Fikret KARAMAN, Doç. Dr. İsmail KARAGÖZ, Dr.
Mehmet CANBULAT, Dr. İbrahim PAÇACI, İbrahim URAL ve Dr.
Ahmet GELİŞGEN’den oluşan bir heyete tevdi edilmiştir.
İki bin civarında kavramın yer aldığı eserin; öğrenciler, din
görevlileri ve dinin temel kavramlarını öğrenmek isteyen
herkes için faydalı bir kaynak olacağına inanmaktayız.
Eserin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür eder,
çalışmanın hayırlara vesile olmasını Yüce Allah’tan
niyaz ederiz. |